vrijdag 22 november 2013

Speelgoed kiezen vraagt iets van uw verantwoording

Ik geef onafhankelijke informatie over spelen en speelgoed vanuit pedagogisch perspectief. Dit betekent ongeveer tien maanden per jaar vooral informatie geven over spelen en twee maanden vooral over speelgoed. Deze twee maanden.

Interviews en vragen via mijn site en sociaal media zijn over het algemeen duidelijker dan mijn antwoorden.
‘Weet u iets voor achtjarigen?’ Nee, ik ken uw kind niet.
“Wat is een leuk nieuw spel”. Ik geef onafhankelijke informatie over kenmerken, niet over merken. Wat voor de een leuk is, hoeft dit voor de ander niet te zijn.
“Hoeveel speelgoed mag een kind krijgen?’’ Speelgoed is het visitekaartje van uw opvoeding. U bepaalt de noodzaak en de luxe in uw gezin.
‘Wat is beter? Een Ipadspel of een bordspel?’ Ligt er aan voor wie, welk spel en hoe u daarmee wilt (laten) spelen.

Zo kan ik, met een zeer onbevredigend gevoel, doorgaan. Ouders en journalisten willen boodschappenlijstjes. ‘Zeg maar wat ik kopen moet!” Helaas, ik kan u niets voorschrijven, zelfs als ik zou willen. Ik speel de bal graag terug en wil u wijzen op eigen plicht en mogelijkheden. Speelgoed is het visitekaartje van uw pedagogisch plan. U bepaalt. Ik kan u vertellen wat speelt en waar u op kunt letten.

Speelgoed kiezen is pedagogisch, emotioneel en persoonlijk voor zowel de gever als de ontvanger. Speelgoed kiezen is veel meer dan iets pakken en afrekenen. Wie speelgoed kiest doet dit na afwegingen van verwachtingen, pedagogische idealen, persoonlijke smaak en praktische- emotionele en financiële mogelijkheden. Kortom; Volwassenen bepalen wat mag en kan. Wel of geen activ man die met meer biceps dan zijn vader, voorzien van de modernste wapens, de rechten van de mens verdedigt? Het antwoord zegt iets over jouw mening, toegeeflijkheid, opvoeding. Hetzelfde geldt voor: Hoe verantwoord is toegeven aan hebbe om te hebbe? Waar trek je de grens van gunnen in tijden van financiële crisis. Zegt de grootte van speelgoed iets over de grootte van de liefde voor een kind?

En dan heb ik het alleen nog over de overwegingen van de gever. Wie geeft zal ook nog rekening moeten houden met dezelfde overwegingen bij het kind waarvoor het speelgoed bedoeld is…in het besef dat de overwegingen bij een kind tot een totaal andere conclusie kunnen leiden. Want wat jij leuk vindt, kan een kind vreselijk vinden, om het over de inschatting van financiële mogelijkheden niet eens te hebben.
Hoe die overwegingen bij jou spelen, weet ik niet…ik kan ze benoemen maar niet voor een ander invullen. Weten wat speelt, helpt naar ik hoop, bij kiezen.

Daarom hier een paar kenmerken voor speelgoed kiezen op een rijtje.
  • Speelgoed is handel. De vermelding op de doos van ‘verantwoord’, betekent hooguit op verantwoorde wijze gemaakt en nadrukkelijk niet op verantwoord gegeven en is geen belofte voor verantwoord gebruikt. Iedere aanbieder gebruikt uw overwegingen graag om u tot een keuze te verleiden. ‘Nieuw”is vaak niet meer dan een nieuwe verpakking. ‘Afgeprijsd’ moet u verleiden, ‘Speelgoed van het Jaar’ maakt niet duidelijk of het als beste, meest innovatiefste, meest verantwoorde, of leukste is verkozen en zeker niet voor jouw kind.

  • Speelgoed is net als voedsel te verkrijgen in kant-en-klaar, rauw, en een beetje van Maggi en beetje door het kind zelf. Kant-en-klaar omvat alle ingrediënten. Een kind hoeft niets toe te voegen, niets zelf te verzinnen. Druk op knopjes en het speelgoed speelt vanzelf. ‘Rauw”speelgoed is het tegenovergestelde van kant-en-klaar. Het is speelgoed in puurste vorm. Letterlijk; van hout, stof, krijt, natuurklei, en figuurlijk omdat de betekenis of speelwijze niet tot nauwelijks is aangegeven. Blank houten blokken bijvoorbeeld of KAPLA plankjes, een pop zonder gezichtuitdrukking die niets kan en daarmee alles (Ik hoorde een kind zeggen; ‘Als de batterijen uit zijn, kan ze zeggen wat ze denkt’), kleurloze klei. Een kind kan, moet, zelf verzinnen wat het hiermee wil. Klinkt leuk, maar sommige kinderen vinden dit lastig. De tussenvorm bestaat uit leuk, mooi, speelgoed waar kinderen zelf iets mee kunnen verzinnen of aan toe kunnen voegen. 

  • Het verlanglijstje van een kind is geen boodschappenlijstje. Krijgen wat hier op staat, is niet verplicht. Op een verlanglijstje staat wat het graag wil hebben. Wie naar spelen kijkt, kan ontdekken wat dit kind bij zijn spel kan gebruiken. Op een verlanglijstje staat over het algemeen veel speelgoed met veel uiterlijke kenmerken zoals kleur (hoe meer, en hoe afwijkender, hoe mooier…lichtgevend groen is mooier dan gewoon groen), grootte (geldt voor doos en inhoud), licht, beweging, geluid, veel losse onderdelen en veel details (een auto met stickers is mooier dan zonder). Ieder uiterlijk kenmerken bepaald en beperkt de speel mogelijkheden. Met een radiografisch bestuurbare lichtgevend groene auto met stickers spelen kinderen anders dan dezelfde auto van blank hout. Iets krijgen waar je zeer naar verlangd hebt, kan emotioneel zeer verantwoord zijn. De uitzondering bevestigt de regel.

  • Een goede keuze is gebaseerd op betrokkenheid. Wie wil weten waar een kind mee kan en wil spelen (wat iets anders is dan wil hebben, zie mijn opmerkingen over verlanglijstje) zal eerst iets van het moeten ontdekken voor gekeken wordt naar het speelgoedaanbod. Wie weet in welke fase een kind zit in de spelontwikkeling, wat een type een kind is, wat het al heeft en hoe het daar mee speelt, heeft aanknopingspunten voor verwachtingen. Bedenk daarbij dat de meeste leeftijdsaanduidingen, commerciële doelgroepaanduidingen zijn. Wanneer u niet gelooft dat 78 jarigen niet meer willen spelen met een spel bedoelt voor 7 tot 77 jarigen, waarom zou die 7 dan wel kloppen!

  • Vijf kleine cadeautjes leiden over het algemeen eerder tot beter spelen dan een groot cadeau. Zeker wanneer die vijf overeenkomen met de segmenten van de schijf van vijf; iets creatiefs (lekker om te doen, zonder dat vorm of resultaat bij voorbaat vast staan), constructief (iets waarvoor planning, logisch denken, strategie nodig is), cognitie (iets om je hersens bij te gebruiken, iets van te leren) sociaal (met of voor elkaar), motorisch (gericht bewegen).
Meer informatie over wat past bij verschillende leeftijden, invloeden op spelen zoals aard, jongens en meisjes en kenmerken van speelgoed waar bij kiezen op te letten is, staan in het Speel Goed Boek, eerste hulp bij kiezen van speelgoed, verkrijgbaar via mijn site www.speelgoedadvies.nl.

Marianne de Valck: gespecialiseerd in het geven van onafhankelijke informatie over spelen en speelgoed vanuit een pedagogische achtergrond. Eigenaresse van Adviesbureau Spelen en Speelgoed.